Tag Archive: دوره قاجار

خاطرات بانوی دندانساز اتریشی دربار قاجار

horseback

نخستین دندانپزشک خارجی ۱۲۸ سال پیش وارد ایران شد دکتر وحید رواقی بیش از یک قرن پیش سفرنامه‌ای منتشر شده است با عنوان «خاطرات خانم دندانساز» که تاکنون در ایران ناشناخته مانده است. این سفرنامه خاطرات یک زن جوان اتریشی یهودی تبار است که دست روزگار او را در دهه آخر سلطنت «ناصرالدین شاه» قاجار به ایران و کشورهای شرقی می‌آورد. خانم «ماتیلدا والد» در سال ۱۸۸۶ میلادی مطابق با ۱۲۶۴هجری شمسی در سن ۲۹ سالگی، پس از طلاق از همسر، به همراه دختر ۹ ساله‌اش از نیویورک راهی سرزمین…
ادامه

چند اعلان و آگهی دندانپزشکی در روزنامه‌های یک‌صد سال پیش

agahi 5

دکتر سعید میرسعیدی یکی از مهم‌ترین اسناد برای دستیابی به اطلاعاتی درباره دندان‌پزشکی در اواخر قرن گذشته و اوایل قرن حاضر روزنامه‌هایی چون ایران، وقایع اتفاقیه، اطلاعات، ارشاد، تربیت و… هستند که آگهی‌ها و اعلانات تبلیغاتی دندانپزشکان و دندانسازان آن دوران در آن‌ها درج می‌شده است. در ان دوران با توجه به عدم وجود رسانه‌های دیگر همین روزنامه‌های کم تعداد و کم تیراژ مورد توجه و اقبال فراوان افراد باسواد و جامعه متوسط و مدرن آن روزگار به‌خصوص در پایتخت قرار می‌گرفته است. با مراجعه و بررسی آرشیو این روزنامه‌ها…
ادامه

دلاک‌هایی که دندان پزشک بودند

dallak ghajar

در تهران قدیم، زمانی که مردم دچار دندان‌درد می‌شدند به‌دلیل نبود مکان یا درمانگاهی مربوط به دندان، به دلاک‌ها (کیسه‌کش‌های حمام و سلمانی‌های که در کار زخم‌بندی و دندان‌کشی دستی داشتند.) مراجعه می‌کردند. سلمانی‌ها محل کارشان، دکه‌های کوچک یا به اصطلاح مطبشان بود یا اینکه سلمانی‌های دوره‌گرد بودند که بساط دندان‌کشی را در کوچه‌ها و گذرهای معروف پهن می‌کردند. دندان‌کشی فوت‌وفن‌های خاص خودش را داشت اما نابلدها مریض را روی زمین می‌خواباندند و آنگاه وردست، زانوهای خود را روی زانوهای مریض می‌گذاشت و بر آنها فشار وارد می‌کرد که مبادا…
ادامه

نگاهی به اشارات دندانی در کتاب «سفرنامه از خراسان تا بختیاری»

TARIKH DANDANPEZESHKI2

هنری رنه دالمانی سیاحی فرانسوی بود که در سال۱۹۰۷ میلادی برابر با۱۲۸۶ خورشیدی به ایران آمده و در طی سه ماه در شهر‌ها و مناطق مختلف ایران به سفر و سیاحت پرداخته است. محصول و حاصل این سفر او کتابی به نام «سفرنامه از خراسان تا بختیاری» است که حاوی اطلاعات مفید و مفصلی از ایران صد سال پیش و زندگی و اجتماع ایرانی در اواخر دوره قاجار می‌باشد. در این کتاب به مقوله طب در آن دوره نیز اشاراتی شده است و همینطور چند اشاره به کشیدن دندان و…
ادامه

اعتماد السلطنه و دندان‌پزشکی

saeed-mirsaeedi-etemadolsaltaneh

کتاب «روزنامه اعتمادالسلطنه» در تاریخ ما بسیار شناخته شده و با اهمیت است. این کتاب مفصل، خاطرات روزانه محمدحسن خان اعتمادالسلطنه وزیر انطباعات و روزنامه خوان شاه را شامل می‌شود و وقایع بیست سال پایانی سلطنت ناصرالدین شاه را در برمیگرد. ۱ مولف به واسطه منصب و موقعیتش هر روز در نزد شاه حاضر می‌شده و وقایع دربار و احوالات شخصی شاه و اطرافیانش را ناظر بوده است. اعتماد السلطنه همیشه شاکی و همواره ناراحت و شدیدا متوقع، انتقادات و کنایات به جا و بیجایی در سرتاسر کتابش دارد. از…
ادامه

اشاراتی به دندانپزشکی و دندانسازی در کتاب روزنامه خاطرات عین السلطنه

old dentistry mirsaeedi

مقدمه: قهرمان میرزا سالور ملقب به عین السلطنه برادرزاده ناصرالدین شاه بود اما به نوشته مسعود سالور پسرش چون شاه هرگز با برادران و برادرزادهایش بر سر لطف نبود،هیچگاه صاحب شغلی مهم و منصبی بزرگ نشد.با اینحال به واسطه نسبت نزدیک با شاهان قاجار همواره در جمع بزرگان و اشراف حضور داشت. کتاب خاطرات ده جلدی او که در دوره خودش روزنامه خوانده میشد، بالغ بر هشت هزار صفحه است و از مفصلترین و جذاب ترین نمونه های خاطره و شرح حال نویسی در ادبیات وتاریخ معاصر میباشد. او نوشتن…
ادامه

دندان‌پزشکی در فرنگ به روایت مظفرالدین شاه قاجار

mozafar shah1

مرور خاطرات پزشکی و دندان‌پزشکی مظفرالدین شاه در سفر اول فرنگ مظفرالدین شاه قاجار نیز به تقلید از پدرش ناصرالدین شاه سه بار به فرنگ رفته است. شرح این سفر‌ها که در سالهای ۱۹۰۰ و ۱۹۰۲ و ۱۹۰۵ انجام گرفته در خاطرات خود او و نیز منابع و مقالات مختلف ثبت و ضبط شده است. سفرهای او و پدرش بخاطر هزینه‌های سنگینی که به خزانه خالی مملکت تحمیل می‌کرده و نیز ماجراهای عجیب و غریب، مضحک و‌گاه تاسف‌آوری که در طی آن رخ می‌داده همواره در تاریخ معاصر ما مورد اشاره…
ادامه

توضیح یک عکس/ آرایشگر یا دندان‌پزشک ناصرالدین شاه

KAFIEH4

دکتر رفیع کافیه انتشار مقاله‌ای کوتاه در سایت دندانه و در پی آن در خبرنامه انجمن دندان‌پزشکی ایران مطلبی در مورد اولین دندان‌پزشکان دوره قاجار به پیوست تصویری از ناصرالدین‌شاه همراه دندان‌پزشکی که در حال معاینه دندان‌های اوست، بازخوردها و نظرات متفاوتی را به همراه داشت. (یک نمونه این بازخوردها که در بسیاری از سایت‌های خبری و تاریخی بازنشر شد) در این تصویر ناصرالدین شاه به همراه تعدادی خدمه و شخصی که کت و شلوار پوشیده و ابزاری در دست دارد، اطراف دهان ناصرالدین شاه مشغول است. این عکس توسط…
ادامه