Tag Archive: دوره قاجار

تعرفه‌های دندان‌پزشکی در دوره قاجار

old dentistry mirsaeedi

دکتر سعید میرسعیدی، دندان‌پزشک و پژوهشگر تاریخ: خدمات دندان‌پزشکی نه تنها امروزه بین مردم به گران و گاه دور از دسترس بودن شهرت دارد، گویا در گذشته نیز چنین بوده است. با اینکه اطلاعات خیلی دقیقی از اجرت و دستمزد خدمات دندان‌پزشکی و دندانسازی در ابتدای ورود این علم به ایران در اواخر دوره قاجار نداریم، اما با بررسی خاطرات و اسناد و کتاب‌های آن دوران به اشاراتی درباره بهای این خدمات و ناله و گلایه از گران بودن آن برمی‌خوریم. چنان‌که می‌دانیم وقتی دکتر هیبنت سوئدی در زمان ناصرالدین…
ادامه

نگاهی به القاب دندان‌پزشکان دوره قاجار

naseredin shah

مسنن‌السلطنه و فک‌الممالک! سعید میرسعیدی دندان‌پزشک و پژوهشگر تاریخ پزشکان در دوره قاجار همواره القاب فاخر داشته‌اند. سلطان‌الحکما، حکیم‌الممالک، فخرالاطبا، معتمدالاطبا، ناظم‌الاطبا و ملک‌الحکما، لقب‌هایی از این دست‌اند. اما دو مورد جالب می‌بینیم که ناصرالدین شاه قاجار به دندان‌پزشک خود نیز به رسم تشریفات آن روزگار لقب اعطا کرده است. دکتر هیبنت سوئدی یک سال پیش از قتل ناصرالدین شاه، پس از حدود بیست و پنج سال خدمت در دربار در سال ۱۳۱۲ قمری از سوی شاه لقب جالب و قابل توجه «مسنن السلطنه» گرفته است.۱ احمد هاشمیان در نوشتار…
ادامه

دندان‌سازی و طب در سفرنامه سدیدالسلطنه

TARIKH DANDANPEZESHKI2

دکتر سعید میرسعیدی «التدقیق فی سیر الطریق» سفرنامه‌ای مفصل به قلم یکی از بزرگان و حاکمان جنوب کشور به نام محمدعلی خان سدیدالسلطنه مینابی بندرعباسی است. مولف متولد ۱۲۹۰ قمری و متوفی در سال ۱۳۲۰ خورشیدی و شخصی صاحب قلم و اهل ادب و معرفت بوده است و از رجال اواخر دوره قاجار و پهلوی اول محسوب می‌شود. مولف در این کتاب شرح بعضی سفرهای خود را نگاشته است که وقایع دو سفر او به تهران در سال‌های ۱۳۱۴ قمری (۱۲۷۶شمسی) و ۱۳۰۸ شمسی را نیز در برمی‌گیرد. او نگاه…
ادامه

دکتر اشتومپ؛ دندانساز اتابک و دندان‌پزشک احمدشاه

معرفی یکی از دندان‌پزشکان نسل دوم تحصیل‌کرده خارجی در ایران دکتر سعید میرسعیدی دندان‌پزشک و پژوهشگر تاریخ از میان دندان‌پزشکان خارجی که در اواخر قرن گذشته و سال‌های ابتدایی قرن حاضر در ایران مشغول به فعالیت بودند، کمتر درباره دکتر اتکین اشتومپ نوشته شده است. نام او را در منابع مختلف گاهی استومپ یا استامپ هم آورده‌اند. به نوشته دکتر نجم‌آبادی او اصالتی اتریشی داشت اما تبعه سوئیس بود و مطبش نبش خیابان منوچهری و فردوسی قرار داشت و خود در باغ بزرگی بین خیابان فیشرآباد و خیابان ایرانشهر که…
ادامه

زنان حکیم بختیاری؛ میراث‌دار طبابت سنتی

TARIKH DANDANPEZESHKI2

طب و دندان‌کشی در میانه‌های دوره قاجار به روایت جهانگرد و عتیقه‌شناس فرانسوی دندان‌پزشک و پژوهشگر| هنری رنه دالمانی، جهانگرد و عتیقه‌شناس فرانسوی، به ‌سال ١٩٠٧ میلادی برابر با ١٢٨۶ خورشیدی به ایران آمد و سه ماه در شهرها و منطقه‌های گوناگون ایران سفر کرد. کتاب «سفرنامه از خراسان تا بختیاری» دستاورد این سفر به شمار می‌آید که آگاهی‌هایی سودمند از ایران در یک سده پیش به‌ویژه در زمینه زندگی و جامعه در دهه‌های پایانی دوره قاجار دربردارد. بخشی از روایت‌های این سفرنامه جذاب، به طب در آن روزگار به‌ویژه…
ادامه

عصب‌کشی دندان در دوره قاجار به روایت ناصرالدین شاه!

KAFIEH4

روز یک‌شنبه غرّۀ جمادی‌الاوّل ۱۳۱۳: قصد کردیم برویم جاجرود. سوار کالسکه شدیم… دندانِ ما هنوز بالمرّه خوب نشده است، امّا بد هم نیست. این ناهارگاه همان‌جا است که آن‌ دفعه آمدیم و با شدّتِ دندان درد ناهار خوردیم که از دردِ دندان کم مانده بود دیوانه بشویم، امّا امروز الحمدالله خوب است. چهارشنبه چهارم جمادی‌الاولی ۱۳۱۳: … رفتیم اطاق پهلوی اطاقِ‌ برلیان، دندانساز آمد و گفت برای دردِ دندان می‌خواهم آسیت‌آرسینال بگذارم، یعنی مرگِ‌موش. اغلب پیشخدمت‌ها می‌گفتند نگذارید؛ امین‌الدّوله می‌گفت دندان من هم درد گرفت، از همین آرسنیک گذاشتم و…
ادامه

خاطرات بانوی دندانساز اتریشی دربار قاجار

horseback

نخستین دندانپزشک خارجی ۱۲۸ سال پیش وارد ایران شد دکتر وحید رواقی بیش از یک قرن پیش سفرنامه‌ای منتشر شده است با عنوان «خاطرات خانم دندانساز» که تاکنون در ایران ناشناخته مانده است. این سفرنامه خاطرات یک زن جوان اتریشی یهودی تبار است که دست روزگار او را در دهه آخر سلطنت «ناصرالدین شاه» قاجار به ایران و کشورهای شرقی می‌آورد. خانم «ماتیلدا والد» در سال ۱۸۸۶ میلادی مطابق با ۱۲۶۴هجری شمسی در سن ۲۹ سالگی، پس از طلاق از همسر، به همراه دختر ۹ ساله‌اش از نیویورک راهی سرزمین…
ادامه

چند اعلان و آگهی دندانپزشکی در روزنامه‌های یک‌صد سال پیش

agahi 5

دکتر سعید میرسعیدی یکی از مهم‌ترین اسناد برای دستیابی به اطلاعاتی درباره دندان‌پزشکی در اواخر قرن گذشته و اوایل قرن حاضر روزنامه‌هایی چون ایران، وقایع اتفاقیه، اطلاعات، ارشاد، تربیت و… هستند که آگهی‌ها و اعلانات تبلیغاتی دندانپزشکان و دندانسازان آن دوران در آن‌ها درج می‌شده است. در ان دوران با توجه به عدم وجود رسانه‌های دیگر همین روزنامه‌های کم تعداد و کم تیراژ مورد توجه و اقبال فراوان افراد باسواد و جامعه متوسط و مدرن آن روزگار به‌خصوص در پایتخت قرار می‌گرفته است. با مراجعه و بررسی آرشیو این روزنامه‌ها…
ادامه