در مورد حضور دندان‌پزشکان در مناطق محروم آمار غلط می‌دهند!

akhoundi

چرا تشکلی که ۳۵سال پیش پیشنهاد نامگذاری تاریخ تصویب قانون بهداشتکار دهان به نام روز دندان‌پزشکی را دارد اینک با احیاء دوباره آن مخالف است؟

گفتگو با دکتر محمد صادق احمد آخوندی، دبیر شورای مرکزی جامعه اسلامی دندان‌پزشکان

سیامک شایان امین: سی و پنج سال پس از روزی که هیات دولت به پیشنهاد جامعه اسلامی دندان‌پزشکان ایران روز ۲۳ فروردین ماه را تاریخ تصویب قانون بهداشتکار دهان و دندان در مجلس است، به نام روز دندان‌پزشکی نام‌گذاری کرد، دبیر شورای مرکزی جامعه اسلامی دندان‌پزشکان پای نامه‌ای به وزیر بهداشت را امضاء می‌کند که در آن با نقد سیاست تبدیل وضعیت نیروهای حدواسط بهداشتی به درمانی، با احیاء دوباره طرح بهداشتکار دهان و دندان به شدت مخالفت می‌کند.

به بهانه فرا رسیدن ۲۳ فروردین ماه و در حالی که نگرانی جامعه دندان پزشکی ایران نسبت به خطرات اشتغال نیروهای حد واسط درمانی بیش از پیش افزایش یافته است به گفتگو با دکتر محمد صادق احمد آخوندی پرداختیم تا از او درباره کارنامه حیات چهل ساله این تشکل سیاسی دندان‌پزشکی و دلیل پیشگام شدن جامعه اسلامی دندان‌پزشکی برای پیشنهاد تاریخ تصویب قانون بهداشتکار دهان و دندان در مجلس به عنوان روز دندان‌پزشکی بپرسیم.

دکتر محمد صادق احمد آخوندی، متخصص ارتودنسی و استاد تمام دانشگاه علوم‌پزشکی تهران است. معاونت پژوهشی دانشکده دندان‌پزشکی تهران، معاونت اداره کل تجهیزات پزشکی، مدیر کل دفتر امور دندان‌پزشکی و مشاور دندان‌پزشکی معاونت درمان، راه‌اندازی مرکز تحقیقات دندان‌پزشکی و آزمایشگاه مرجع مواد دندان‌پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران و عضو هیات‌موسس انجمن ارتودنتیست‌های ایران از جمله مسئولیت‌ها و اقدامات اوست.
او در کنار فعالیت‌های علمی و پژوهشی، یک فعال و چهره شناخته شده در حوزه سیاست است. او از سال ۶۱ به عنوان عضو دانشجویی موسس در جامعه اسلامی دندان‌پزشکان حضور داشته و اینک دبیر شورای مرکزی تنها تشکل سیاسی دندان‌پزشکی کشور است.

- آقای دکتر آخوندی! جشنواره شهید هدایت که تنها جشنواره علمی پژوهشی دندان‌پزشکی کشور محسوب می‌شد، امسال برای دومین سال متوالی برگزار نمی‌شود. بفرمایید دلیل آن چیست؟ آیا تصمیم بر آن است که برگزاری آن متوقف شود؟
زمانی که ما برگزاری این جشنواره را آغاز کردیم، موضوع پژوهش در دندان‌پزشکی هنوز نهادینه نشده بود. به طوری که بنده به عنوان عضو هیات علمی دانشکده دندان‌پزشکی تهران به یاد دارم که آن زمان تعداد کل طرحهای پژوهشی که در یک سال ثبت می‌شد، به انگشتان یک دست هم نمی‌رسید و پژوهش‌هایی که انجام می‌شد جسته و گریخته و پراکنده بود. بنابراین نیاز به ایجاد انگیزه در پژوهش‌‌گران و اساتید دندان‌پزشکی احساس می‌شد. از آنجا که جشنواره‌های علمی و پژوهشی ابن سینا و رازی نتوانسته بودند این هدف را محقق کنند ایجاب می‌کرد که در این حوزه حرکتی اتفاق بیفتد. اما در حال حاضر می‌بینیم که پژوهش در دندان‌پزشکی موضوعی جا افتاده است و تنها در دانشکده دندان‌پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران در یک سال حدود صد طرح پژوهشی سابمیت می‌شود. ما حتی در سطح کشور چندین پژوهشکده دندان‌پزشکی داریم و مقالات دندان‌پزشکی تولید شده در ایران در مجلات معتبر جهانی چاپ می‌شود و در نهایت می شود گفت که به آنچه می‌خواستیم رسیده‌ایم. در نتیجه از آنجایی که برگزاری جشنواره شهید هدایت بسیار هزینه‌بر بود و از طرف دیگر انتخاب برگزیدگان جشنواره و طرح‌هایی که به عنوان طرح برگزیده انتخاب می‌شدند کاری دشوار بود که ممکن بود سلایق در آن دخیل شود، شورای مرکزی جامعه اسلامی دندان‌پزشکان ضرورتی ندید این کار را به شکل سابق ادامه دهد. البته فعلاً قرار بر توقف همیشگی این جشنواره نیست.
از آنجا که جامعه اسلامی چند جشنواره آخر را با همکاری انجمن دندان‌پزشکی ایران برگزار کرد که اقدام موفقی نیز بود، در نهایت بنا بر این شد که با یکدیگر تصمیم مشترکی بگیریم. یکی از نظراتی که مطرح شد این بود که محور جشنواره از پژوهش به فعالیت‌های فرهنگی و هنری دندان‌پزشکی تغییر یابد که البته این تصمیم هنوز نهایی نشده است و باید برای نحوه برگزاری جشنواره شهید هدایت با هیات مدیره انجمن دندان‌پزشکی ایران به توافق برسیم.

- جشنواره شهید هدایت چند دوره و از چه سالی برگزار شده است؟
این جشنواره از سال ۷۹ آغاز شد و تاکنون سیزده دوره برگزار شده است.

- با وجود اینکه جامعه اسلامی دندانپزشکان یکی از ریشه‌دارترین تشکل‌های سیاسی جامعه پزشکی کشور است، اخیراً فعالیت‌های زیادی از آن دیده نمی‌شود. لطفا در مورد برنامه‌ها و دستاوردهای جامعه اسلامی مشغول در سال‌های اخیر توضیح بفرمایید؟
از آنجا که تفکر حاکم بر جامعه اسلامی دندان پزشکان در جناح اصلاح‌طلب است، در مواردی مانند انتخابات مجلس، نظام‌پزشکی و ریاست جمهوری که اعلام موضع ضروری است، این کار را انجام می‌دهد، اما در مواردی که اصلاح‌طلبان موضع‌گیری‌های لازم را دارند، نیازی به این کار نمی‌بیند. در واقع بیشتر سعی ما بر این است که گفتمان‌ها را تقویت کنیم و در این راستا جلسات ماهانه سیاسی و فرهنگی داریم که به صورت پرسش و پاسخ برگزار می‌شوند و شخصیت‌های سیاسی کشور را به آن‌ها دعوت می‌کنیم. سعی ما بر روشنگری و ایجاد فضای مناسب برای تفکر سیاسی در مجموعه دندان‌پزشکی کشور است.
از فعالیت‌های دیگر جامعه می‌توان به انتشار مجله علمی پژوهشی دندان‌پزشکی اشاره نمود که به زبان انگلیسی منتشر می‌شود و خوشبختانه در پابمد نیز نمایه شده است و در هر سال چهار شماره از آن به‌صورت مجازی منتشر می‌گردد. همچنین کلینیک خیریه تخصصی دندان‌پزشکی که از سال ۶۵ و با سابقه ۳۲ سال فعالیت به‌عنوان یک کلینیک تخصصی با کیفیت خوب و با تعرفه پایین موفق به ارائه خدمات تخصصی دندان‌پزشکی به مردم شده است.

- جامعه اسلامی دندان‌پزشکان در حوزه صنفی تاکنون چه فعالیت‌هایی را انجام داده است؟
ما انجمن دندان‌پزشکی ایران را مسئول فعالیت‌های صنفی دندان‌پزشکی می‌دانیم و با آن هماهنگ هستیم و اگر ضرورتی برای مداخله در موضوعات صنفی وجود داشته باشد این کار را با هماهنگی انجمن انجام می‌دهیم. برای مثال در مورد احیاء طرح بهداشتکار دهان رایزنی‌هایی داشته‌ایم که در صورت لزوم ادامه خواهیم داد.

- در اساس‌نامه انجمن علمی دندان‌پزشکی ایران فعالیت صنفی تعریف نشده است و به نظر می‌رسد اساس‌نامه انجمن‌های صنفی که مجوز خود را از وزارت کشور اخذ می‌کنند، عملا امکان فعالیت و موضع‌گیری‌های صنفی را از انجمن‌ها گرفته است و به این ترتیب فضا شاید برای حضور جامعه اسلامی بیشتر احساس شود.
البته بنده معتقدم که انجمن صنفی دندان‌پزشکی ایران باید و می‌تواند در این زمینه فعال‌تر باشد و بر مبنای قانون می‌تواند فعالیت صنفی داشته باشد، و البته فعالیت‌هایی هم تا کنون داشته‌اند. به‌عنوان مثال نماینده آن‌ها در موارد مرتبط با وزارت بهداشت و یا نظام‌پزشکی و غیره حضور دارد و این از مصادیق فعالیت صنفی انجمن است. به علاوه در ارتباط با طرح بهداشتکار که اخیرا بحث آن مطرح بود پیگیری‌های زیادی انجام شد که نهایتا با رایزنی‌هایی که به همراه جامعه اسلامی داشته است، طرح تربیت نیروهای حد واسط دندان‌پزشکی برای یک سال مسکوت ماند.

- یکی از سوابق تاریخی جامعه اسلامی دندان‌پزشکان، نقش آن در پیشنهاد نام‌گذاری ۲۳ فروردین، روز تصویب قانون بهداشتکار دهان و دندان به عنوان روز دندان‌پزشکی در دهه شصت بود. فلسفه پیشنهاد این روز به عنوان روز دندان‌پزشک به هیات دولت در آن زمان چه بود؟
انتخاب تاریخ تصویب قانون بهداشتکار دهان و دندان برای نامگذاری روز دندان‌پزشکی در شرایطی صورت گرفت که تعداد دندان‌پزشکان در کشور بسیار کم بود و توزیع جمعیتی آنان به نسبت جمعیت اصلا مناسب نبود. در بسیاری از شهرهای کشور دندان‌پزشکی وجود نداشت و حتی در شهرهای بزرگ نظیر تهران برخی از مردم ناچار بودند برای درمان‌های دندان‌پزشکی به افراد تجربی و دندان‌ساز مراجعه کنند، که صلاحیت انجام این کار‌ها را نداشتند. هدف از تصویب طرح تربیت بهداشتکار دهان و دندان این بود که ریشه رجوع مردم به افراد فاقد صلاحیت خشکانده شود.
در نتیجه در آن شرایط جامعه اسلامی دندان‌پزشکان به هیات دولت پیشنهاد داد روز تصویب قانون بهداشتکاران، روز دندان‌پزشکی نام‌گذاری شود. انتخاب این تاریخ برای روز دندان‌پزشکی، فرصتی برای فرهنگ‌سازی و مصداق مناسبی برای ترویج این تفکر بود که خدمات دندان‌پزشکی باید توسط دندان‌پزشک انجام شود.
در شرایط فعلی بنده مخالفتی با تغییر روز دندان‌پزشکی ندارم، اما ۲۳ فروردین به عنوان یک موفقیت تاریخی، یعنی بستن باب فعالیت گروه‌های تبصره پنج و دندان‌پزشکان تجربی، همچنان می‌تواند به عنوان روز دندان‌پزشکی باقی بماند.

- آیا هنوز هم از تربیت بهداشتکاران دهان استقبال می‌کنید؟
بنده اجرای این طرح را در شرایط امروزی منفی می‌بینم و به‌شدت با احیاء طرح بهداشتکاران مخالف هستم. چراکه در حال حاضر ما تعداد زیادی دندان‌پزشک در کشور داریم که آینده کاری آنان مورد سؤال است و به اعتقاد بنده با توسعه و رشد سرطان‌گونه دانشکده‌های دندانپزشکی در دولت‌های نهم و دهم، قطعاً نیازی به احیاء طرح بهداشتکار نیست.

- یکی از دلایلی که موافقان احیاء طرح بهداشتکار دهان عنوان می‌کنند، عدم برخورداری مردم در روستاها و مناطق دور افتاده از خدمات دندانپزشکی و خالی بودن کلینیک‌های مناطق محروم از دندانپزشک است. نسخه پیشنهادی شما برای حل این مشکل چیست؟
به اعتقاد بنده آمارهای درستی در این زمینه ارائه نمی‌شود. چراکه به شخصه از مناطق محروم بازدید کرده‌ام و معتقدم مشکل اصلی ما سیاست‌گذاری است. به این معنا که ما از نظر مالی دندان‌پزشکان را چه در شهرها و چه در مناطق محروم به‌گونه‌ای حمایت نمی‌کنیم که بتوانند خدمات مؤثری ارائه دهند.
در ضمن ما می‌توانیم این مشکل را با وضع سهمیه‌های درست حل کنیم و به جای وضع سهمیه رزمندگان و ایثارگران که به اعتقاد بنده فلسفه وجودی آن اکنون از بین رفته است، به دانشکده‌های مناطق محروم سهمیه بومی اختصاص دهیم که دانشجویان آن‌ها در محل زندگی خود درس بخوانند و خدمت کنند. چنانچه نمونه موفق این سیاست، در استان هرمزگان در حال اجرا است. مشکل ما در حال حاضر این است که سیاست‌گذاری‌ها اشتباه است و حتی قوانین استخدامی درستی برای دندان‌پزشکان نداریم که حقوق قابل قبولی داشته باشند. بنابراین بنده معتقدم سیاست‌گذاری‌های موجود سبب می‌شود نتوانیم از امکانات استفاده مؤثری بکنیم.

- با توجه به اینکه ۲۳ فروردین ۹۷، سومین سالگرد آغاز طرح تحول سلامت دهان است، به عنوان یک شخص صاحب‌نظر در حوزه دندان‌پزشکی کارکرد آن را در زمینه بهداشت و درمان چگونه می‌بینید؟
به اعتقاد بنده برای پاسخ به این سؤال قدری زود است، چراکه مشاهده راندمان اقدامات پیشگیرانه، نیازمند گذشت زمان است و با توجه به اینکه روند اجرای این طرح و تخصیص بودجه‌ها کند بود و از طرفی به دلیل مشکلات مالی آن طرح هم با مشکل مواجه شده است. با تمام این اوصاف بنده این طرح را مثبت تلقی می‌کنم و معتقدم با ورود بیمه‌ها در دندان‌پزشکی، می‌تواند به موفقیت بیشتری برسد اما برای جمع‌بندی در مورد طرح تحول سلامت دهان حدوداً به دو سال دیگر زمان نیاز است.

- با توجه به اینکه در ابتدای سال ۹۷ و آستانه روز دندان‌پزشک هستیم، بفرمایید سال ۹۶ را چگونه ارزیابی می‌کنید و در سال ۹۷ برای دندان‌پزشکی کشور چه دورنمایی را پیش‌بینی می‌کنید؟
در سال گذشته با توجه به تغییر دولت شاهد تغییرات مثبتی در ساختار دبیرخانه شورای آموزش دندان‌پزشکی و تخصصی بودیم که امیدواریم این تغییرات سبب کاهش مشکلات حوزه آموزش و توزیع نیروی انسانی شود. در خصوص بهره‌وری آحاد جامعه از خدمات درمانی دندان‌پزشکی متأسفانه مشکلات مالی به دلیل شرایط کلی کشور تشدید شده است که امیدوارم با همکاری جمعی و طرح‌هایی که چندان هم به بودجه دولتی وابسته نباشد، شرایط مناسب‌تری را از نظر ارائه خدمات با کیفیت بهتر و امکان حضور بیشتر بیمه‌ها در دندان‌پزشکی ایجاد کرد. در ضمن معتقدم با همکاری سازمان‌های مردم‌نهاد از جمله انجمن‌ها و با توجه به تغییرات صورت گرفته در وزارت بهداشت و تقویت روابط انجمن‌ها با آن، می‌توان برای آینده دندان‌پزشکی کشور فکر کرد و سیاست‌های قابل قبولی را برای رفع مشکلات موجود و کاستن از آسیب ناشی از سیاست‌های غلطی که در سال‌های گذشته در خصوص توسعه بی‌رویه دانشکده‌های دندان‌پزشکی پایه‌ریزی و به اجرا در آمده است، در نظر گرفت. اگر چه در آینده با توجه به افزایش ورودی در رشته دندان‌پزشکی، نمی‌توان چشم‌انداز خوبی را پیش‌بینی کرد، مگر اینکه سیاست کنترلی برای آن در نظر گرفته شود تا به این وسیله بتوان جایگاه و اعتبار حرفه دندان‌پزشکی را در سطح کشور و منطقه حفظ کرد و در غیر این صورت آینده دندان‌پزشکی کشور از نظر من نگران‌کننده است.


تگ ها

، ، ، ، ، ، ، ،

یادداشت بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>