فاجعه اصلی تربیت دنتال‌تراپیست است؛ نه تبدیل شدن آنها به دندان‌پزشک!

had e vaset

بسیاری از صاحب‌نظران حوزه دندان‌پزشکی به لزوم وجود نیروهای حد واسط دندان‌پزشکی اعتقاد دارند؛ اما در مورد به‌کارگیری آنها در حوزه بهداشت یا درمان اختلاف نظرهای زیادی وجود دارد. اما چرا تربیت نیروهای پیرادندان‌پزشکی در ایران همیشه چالش‌برانگیز بوده است؟ این پرسشی است که با دکتر محمدجواد خرازی فرد، دندان‌پزشک و متخصص اپیدمیولوژی و عضو هیات‌علمی دانشگاه علوم‌پزشکی تهران مطرح کردیم. دکتر خرازی عضو کمیته مرکزی بازنگری کوریکولوم آموزشی دوره عمومی دندان‌پزشکی بوده است و تاکنون چندین مطالعه در زمینه توزیع نیروی انسانی دندان‌پزشکی در کشور را به چاپ رسانده یا در دست اجرا دارد.

kharazi-fard- جناب دکتر خرازی! آیا اصولا ما در ایران با توجه به شرایط فرهنگی، اجتماعی، بهداشتی و… و حضور تعداد بالای دانشکده دندان‌پزشکی و دندان‌پزشک به نیروی حد واسط نیاز داریم؟
فکر می‌کنم قبل از اینکه به سوال حضرت‌عالی پاسخ قطعی بدهم توضیح این نکته لازم است که باید بین انواع نیروهای حد واسط تفکیک قایل شد. نیروهای حد واسط درمانی که در دنیا به عنوان dental therapist شناخته می‌شوند و نیروهای حد واسط بهداشتی که به نام dental hygienist معروفند دو نوع اصلی این نیرو‌ها هستند. معتقدم به دلایل متعدد تربیت نیروهای حد واسط درمانی در شرایط فعلی نه تنها نفعی برای نظام سلامت ندارد؛ بلکه تهدیدی برای آن محسوب می‌شود. اما نیروهای حد واسط بهداشتی به دلیل تفاوت ماموریتشان با دندان‌پزشکان از الزامات نظام سلامت دهان هستند و تحول در جهت کاهش ابتلا به بیماری‌ها و مشکلات دهان و دندان بدون حضور این افراد و نقش موثرشان در پیشگیری غیر قایل تصور است.

- چرا طرح تربیت نیروهای حد واسط در ایران هیچ زمانی به سرانجام نمی‌رسد؟ اشکال کار در کجاست؟
در مورد نیروهای حد واسط بهداشتی علی‌رغم اینکه تقریبا در تاثیرگذاری این افراد همه ذی‌نغعان متفق‌القول هستند اما در عمل اتفاقاتی سبب می‌شود که کارایی این نیرو‌ها کاهش یابد. در این میان مهم‌ترین و مایوس کننده‌ترین نکته این است که نظام سلامت و خصوصا معاونت بهداشی و سیستم شبکه‌های بهداشتی درمانی تمایلی به استفاده از این افراد ندارد. بنابراین شرایط برای ایفای نقش این افراد تسهیل که نشده هیچ، تقریبا مسدود شده است.
واقعیت این است که نظام شبکه بهداشتی درمانی نه جایگاهی برای استخرام این افراد دارد و نه متمایل است که این افراد را به خدمت بگیرد؛ همان‌طور که در مقابل حضور دندان‌پزشک در شبکه هم تا جایی که بتواند مقاومت می‌کند. ایده‌آل این سیستم نیروی حدواسط درمانی‌ است که به زعم ایشان خدمات درمانی را با هزینه پایین‌تر انجام می‌دهد. در این راستا عدم آشنایی با ماهیت رشته دندان‌پزشکی (داشتن تصویر تکنیسینی از رشته)، وجود بهداشتکاران قدیمی به عنوان مسوولین در نظام شبکه، مشکل وجود فرد دیگری با مدرک دکترا در کنار پزشک و سودجویی‌های شخصی از مهم‌ترین دلایل واقعی هستند.

- همیشه ذهنیتی در مورد احتمال انحراف برنامه نیروهای حد واسط به سمت دندان‌پزشک شدن وجود دارد. شاید یکی از دلایل مخالفت برخی مدیران و اعضای جامعه دندان‌پزشکی همین مورد باشد. با توجه به توقف طرح تربیت بهداشتکار دهان در سه دهه پیش، چه تلاش‌هایی تا امروز برای لغو قانون مرتبط در مجلس انجام گرفته است و آیا اصولا نیازی به چنین اقدامی هست؟
در مورد تغییر قانون اطلاعات کاملی ندارم اما آنچه مسلم است قانون صراحتا به دنتال‌تراپیست‌هایی اشاره دارد که در دهه ۶۰ تحت عنوان «بهداشتکار دهان و دندان» تربیت شدند. آنچه امروز بیم آن می‌رود تبدیل نیروهای حد واسط بهداشتی به درمانی به صورت غیرقانونی و بعد تبدیل آن‌ها به دندان‌پزشک است. البته به عقیده شخص بنده فاجعه اصلی در تربیت دنتال‌تراپیست است نه تبدیل شدن به دندان‌پزشک؛ چراکه با تربیت دنتال‌تراپیست نیرویی تربیت شده است که بدون صلاحیت علمی برای مردم محروم مداخلات درمانی انجام می‌دهد.

- آیا دو هزار نیروهای حد واسط که طی دوره اخیر وارد دانشگاه شدند بنا بود در حوزه درمان سطح یک مشغول شوند یا ارایه خدمات پیشگیرانه؟
این نیرو‌ها قرار بود به عنوان نیروی حد واسط بهداشتی و پیشگیری تربیت شوند و حداکثر مداخله در مانی این افراد انجام جرم‌گیری‌های ساده بوده است.

- حال با توجه به توقف این طرح سرنوشت این دو هزار نفر چه می‌شود؟
تصمیم در مورد به‌کارگیری یا عدم به‌کارگیری این افراد در سیستم دولتی با مسئولین اجرایی است. اما هر روز که این افراد دیر‌تر به کار گرفته شوند منافع بزرگی از جیب بیت‌المال از دست می‌رود و این فرصت به تهدید تبدیل می‌شود و مهم است که تا تعیین وضعیت این افراد و اتخاذ تصمیمی به نفع این افراد و جامعه از تربیت نیروهای جدید خودداری شود.


تگ ها

، ، ، ، ، ، ،

یادداشت بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>